//
you're reading...
Burma, History

Rangoon/Yangon

ရန္ကုန္…ကြ်န္မတို႔ရဲရန္ကုန္

 

အခုျမင္ေနရတဲ့ ရန္ကုန္ရဲၿမိဳု႔သက္တမ္းက တိုတိုေလးပဲရွိပါေသးတယ္။ အဂၤလိပ္ေတြ ေအာက္ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၁၈၅၂မွာသိမ္းအၿပီး တႏွစ္အၾကာ ၁၈၅၃မွာ ၿဗိတိသွ်အင္ဂ်င္နီယာ ဖေရဇာ Fraser က ၿမိဳကို အကြက္ခ်ၿပီး ျပန္ေဆာက္ပါတယ္။

 

၁၈၄၆မွာ ကာလကတၱားကေန သေဘာၤနဲေအာက္ဘက္က ထား၀ယ္တို႔ ေမာ္လၿမိဳင္တို႔ကို ျဖတ္ၿပီး လာလည္တဲ့ အဂၤလိပ္ေတြဆိုရင္ ရန္ကုန္ကို ႏုံခ်ာတဲ့ၿမိဳု႔စုတ္ေလးလိုျမင္ၾကတယ္။ စာေရးဆရာ တေယာက္ကဆိုရင္ “The appearance of Rangoon…….is wretched, and suggestive only of the utmost meanness and poverty.” မြဲေတေတ အညၾတၿမိဳေလးတဲ့။

 

သူအရင္ ပထမအဂၤလိပ္ျမန္မာစစ္အၿပီး ၁၈၂၄မွာ အာသံတို႔တနသာၤရီတို႔မွာ တိုက္ၿပီးခိုက္ၿပီး ရန္ကုန္ကို ဆက္ခ်ီလာတဲ့ ၿဗိတိသွ်တပ္သားေတြက   ရန္ကုန္ဆိုတာကို ကုန္တင္ကုန္ခ်လုပ္ႏိုင္တဲ့ ဆိပ္ခံေဘာေတြ၊ သေဘာၤေတြကပ္ဖိုဆိပ္ကမ္းေတြ၊ အေကာက္ခြန္ရုံေတြရွိတဲ့ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး ၿမိဳအျဖစ္နဲစိတ္ကူးထဲမွာ ျမင္ၾကည့့္ၿပီး လာၾကရာက ရန္ကုန္လည္းေရာက္ေရာ သူတို႔ထင္ထားတာနဲလက္ေတြျမင္ရတဲ့ ၿမိဳအခင္းအက်င္းက တက္တက္စင္ေအာင္ လြဲေနပါသတဲ့။

 

သစ္သားအိမ္ေလးေတြပဲမ်ားၿပီး တိုက္ခံအိမ္ဆိုလို႔ ႏိုင္ငံျခားသားပိုင္တဲ့ တိုက္နည္းနည္းပဲရွိပါသတဲ့။ ၿမိဳု႔သိမ္းတပ္က ဗိုလ္မွဴး Snodgrass က ၿမိဳကိုျမင္ျမင္ခ်င္း အင္း၀ဘုရင္ေတြကို အျပစ္တင္ ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဘႀကီးေတာ္က နန္းစံဘုရင္ပါ။ မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္ေရာက္မွ မင္းေနျပည္ေတာ္ကို မႏၱေလးေျပာင္းတာမိုု႔  မင္းတုန္းမင္းမတိုင္ခင္က မင္းအဆက္ဆက္ကို  အင္း၀ဘုရင္ေတြလိုအဂၤလိပ္က သိမ္းက်ံဳးၿပီး ေျပာလိုက္ပုံရပါတယ္။

 

Snodgrass ေျပာတာက အင္း၀မင္းေတြဟာ ႏိုင္ငံျခားသားေရာ ေဒသခံေတြကိုပါ တိုက္ခံအိမ္ ေဆာက္ခြင့္ မျပဳပါဘူးတဲ့။ အုတ္ို႔ ေက်ာက္တို႔ အဂၤေတတို႔နဲ အိမ္ႀကီးရခုိင္ေတြ ေဆာက္ၿပီးရင္ ဘုရင္ကို ခုခံျခားနားဖို႔ရာ ပိုလြယ္မွာမို႔ို႔တဲ့။ ေနာက္ၿပီး ဘုရင္ေတြကလာၿပီး စစ္တိုက္ရင္ အိမ္ေကာင္းေတြဆိုရင္ အလြယ္တကူ ဖ်က္ဆီးဖိုရာ မျဖစ္ႏိုင္လို႔  ႏုံနဲနဲအိမ္ေလးေတြသာ ေဆာက္ခြင့္ျပဳခဲ့တယ္။ အင္း၀မင္းေတြဟာ ရက္စက္သူေတြလို႔ ေရာက္ေရာက္ခ်င္း ေဆာက္နဲထြင္း ဆိုသလို ၿမိဳကိုျမင္တာနဲဗမာဘုရင္ေတြကို အျပစ္တင္ပါတယ္။

 

သူမ်ားၿမိဳကိုလည္း သိမ္းေသးတယ္။ ၿမိဳကိုပိုင္တဲ့ ဘုရင္ေတြကို အသုံးမက်ဘူးလိုလဲ ေျပာေသးတယ္။ အသုံးမက်သူေတြလက္က သူတို႔က ၿမိဳကိုယူၿပီး ျပန္ၿပီးျပဳျပင္ေပးမယ္။ ေကာင္းေအာင္လုပ္ေပးမယ္။ အဲဒီလိုလုပ္ေပးဖိုဟာ သူတို႔လို ႀကီးျမတ္တဲ့ လူမ်ိဳးေတြရဲ တာ၀န္အျပင္ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးတခုလည္းျဖစ္တယ္။ white man’s burden လိုလူသိမ်ားတဲ့ ကိုလိုနီအုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားရဲလူသားခ်င္းခြဲျခားႏွိမ္ခ်တဲ့စိတ္ဓာတ္ European racism နဲေဒသခံေတြကို ကယ္တင္ၿပီး သူတိုအတြက္ ပိုေကာင္းတဲ့ဘ၀ကို ဖန္တီးေပးျခင္းဆိုတဲ့ ကိုလုိနီျပဳျခင္းရဲ အေၾကာင္းေနာက္ခံတခုကို Snodgress ရဲအေတြးအေခၚမွာ ေတြ ့ႏိုင္ပါတယ္။

 

Reference: Rouch Pencillincs or A Rough Trip to Rangoon in 1846. Thacker, Spink and Co.: Calcutta, 1853, p. 17.

 

 

ေနာက္မွ ဆက္တာေပါ့။r4-004

 

 

Discussion

One thought on “Rangoon/Yangon

  1. အထည္ၾကီးကလဲ ပ်က္ခဲ့..သားဆိုး အေမ တေပေပ..လင္ဆိုးမယား တဖားဖား ဆိုသလို လည္း ျဖစ္ေနရွာတဲ့.. သနားစရာ မြဲညစ္ညစ္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ၾကီးပါေပ။ း(

    Posted by K | 10/04/2009, 04:54

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog Stats

  • 89,680 hits
%d bloggers like this: