//
you're reading...
Philosophy

လူနဲ႕လူ႕အဖြဲ႕အစည္း

ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟေတြေၾကာင့္ လူ ့အဖဲြ ့အစည္းဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းမွႈကုိ မရႏုိင္ဘူး။ ဒီေတာ့ ေလာဘ ေဒါသေတြကင္းစင္လာရင္ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းဟာ ေနခ်င္စရာေကာင္းလာမယ္။ ၀ေျပာဆုိေျပလာမယ္လုိ႕ ဘာသာေရးရွႈေဒါင့္ကေန တခ်ဳိ႕ေျပာတတ္ၾကတာ မၾကာခဏ ၾကားဖူးၾကမယ္။ ဒီေတာ့ ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟေတြ ကင္းစင္လာေအာင္ တရားအားထုတ္ၾကလို ့ လူ ့အဖဲြ ့အစည္းကို ျပဳျပင္ဖို ့ေဖာ္နည္းကားေပးတတ္ၾကတယ္။

က်ေနာ့္အျမင္မွာေတာ့ ဒီအျမင္ဟာရိုးလြန္းတယ္။ naive ျဖစ္လြန္းတယ္ထင္တယ္။ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းရဲ႕ ခႏၶာေဗဒကုိ ေသေသခ်ာခ်ာ မဆန္းစစ္ဘဲ ေျပာတဲ့အေျပာလုိ႕ပဲ ထင္တယ္။ ခုေဆာင္းပါးမွာ ဘာ့ေၾကာင့္ အဲဒီလုိ ထင္သလဲဆိုတာကို ရွင္းျပခ်င္တယ္။

တရားအားထုတ္တဲ့အတြက္ လူတဦးခ်င္းအေနနဲ႕ ေလာဘ ေဒါသေတြ ေလ်ာ့ပါးကင္းစင္ၿပီး ပိုစိတ္ခ်မ္းသာလာ။ လူမွႈဆက္ဆံေရးပုိေခ်ာေမြ႕လာႏုိင္တယ္ဆုိတာ သံသယျဖစ္စရာမရွိပါ။ ဒီအခ်က္ကုိ က်ေနာ္လုံး၀မျငင္းပါ၊

က်ေနာ္ျငင္းခ်င္တာက လူတဦးခ်င္းအေနနဲ႕ စိတ္ခ်မ္းေျမ႕လာတာနဲ႕ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းလည္း လုိက္ၿပီး သာယာ၀ေျပာလာမယ္။ ေနခ်င့္စဖြယ္ပုိျဖစ္လာမယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကိုပဲ ျငင္းခ်င္တာ ျဖစ္တယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လူတဦးခ်င္းေကာင္းတုိင္း လူ႕အဖဲြ႕အစည္းလည္း လုိက္ေကာင္းမယ္လုိ ့အာမမခံႏုိင္တဲ့အတြက္ ျဖစ္တယ္။

လူ႕အဖဲြ႕အစည္းဆိုတာ ဘာလဲလုိ႕ေမးလာရင္ လူေတြစုရုံးဖဲြ႕စည္းထားတဲ့ အသင္းအဖဲြ႕။ အစုအေ၀းႀကီးလို႕ အလြယ္ေျပာၾကလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းဟာ ခုၿပီးခဲ့တဲ့၀ါက်မွာ ေျပာခဲ့သလုိ လူေတြနဲ ့စုရုံးဖဲြ ့စည္းထားတဲ့ အစုအဖဲြ ့သက္သက္တင္မဟုတ္ဘူး။

လူ႕အဖဲြ႕အစည္းထဲက အစုအဖဲြ႕၀င္ေတြအခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ တိက်တဲ့ ဆက္ဆံမွႈ (definite relation ဒါမွမဟုတ္ definite order) ရွိတယ္။ လူ႕အဖဲြ ့အစည္းကို လူေတြနဲ႕ ဖဲြ႕စည္းထားတယ္ ဆိုတာထက္ ခုေျပာခဲ့တဲ့ ဆက္ဆံမွႈ (relation ဒါမွမဟုတ္ order) ေတြနဲ ့ဖဲြ ့စည္းထားတယ္လို႕ ေျပာတာက ပုိတိက်မယ္။ Karl Marx က ဒါကုိပဲ ဘယ္ လုိေျပာသလဲဆိုေတာ့

Society does not consist of individuals; it expresses the sum of connections and relationships in which these individuals stand.[1] တဲ့။

လူေတြ မရွိဘဲနဲ ့ေတာ့ လူ ့အဖဲြ ့အစည္းဆိုတာမရွိႏုိင္ဘူးေပါ့၊ ဒါေပမဲ့ လူ႕အဖဲြ ့အစည္းထဲက အစိတ္အပုိင္းေတြျဖစ္တဲ့ လူေတြရွိေနတုိင္းလည္း လူ ့အဖဲြ ့အစည္းရယ္လုိ ့ေခၚ ဆိုႏုိင္တဲ့အရာတခု ရွိမလာႏုိင္ဘူး။

ဆုိပါစုိ႕။ လူတေယာက္ရဲ ့ခႏၶာကုိယ္ဖဲြ ့စည္းပုံကုိ ၾကည့္ရင္ ေခါင္းတလုံးရွိမယ္။ လက္ႏွစ္ဘက္။ ေျခႏွစ္ဘက္ရွိမယ္။ ရင္အုပ္ရွိမယ္ စတဲ့လူ႕ခႏၶာအစိတ္အပုိင္းေတြရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအစိတ္ အပုိင္းေတြရွိတုိင္း လူရယ္လုိ႕ျဖစ္မလာေသးဘူး။ ဒီအစိတ္အပုိင္းေတြကုိ စနစ္တက် ခ်ိတ္ဆက္ရအုံးမယ္။

ေျခေထာက္ႏွစ္ေခ်ာင္းက ခႏၶာကုိယ္ေအာက္မွာ ေထာက္ထားမယ္။ သူ႕အေပၚမွာ ရင္အုပ္နဲ႕ ကုိယ္ထည္ကို တင္မယ္။ ေနာက္ လက္ႏွစ္ဘက္ကုိ ေဘးကိုခ်မယ္။ သူ ့အေပၚမွာမွ ဦးေခါင္းရွိမယ္ စသျဖင့္ တိက်တဲ့အစီအစဥ္ (order) ရွိရမယ္။ မဟုတ္ရင္ ဘာျဖစ္သြားမလဲ။

ေခါင္းကိုအလယ္မွာထား။ ရင္အုပ္ကုိ ေအာက္ပုိ႕။ ေျခႏွစ္ေခ်ာင္းနဲ႕ လက္ႏွစ္ေခ်ာင္းကို အေပၚတင္ရင္ လူခႏၶာဖဲြ ့စည္းမွႈမွာပါတဲ့ အဂၤါေတြအကုန္ပါပါရက္နဲ ့ရလာတဲ့ အသြင္သဏာန္ဟာ လူမဟုတ္ဘူး။ ဘာရယ္လို ့ေျပာလုိ ့မရတဲ့ အရာတခုထြက္လာမွာပဲ။

ခုဥပမာကေန နည္းနည္းေလးအေတြးဆန္႕ၾကည့္ရင္ က်ေနာ္တို႕ေနစဥ္သုံးေနတဲ့ စကားလုံးေတြျဖစ္တဲ့ အိမ္၊ ေက်ာင္း၊ လူ၊ တံတား စတဲ့နာမ္ေတြဟာ ေသခ်ာစဥ္းစားၾကည့္ရင္

အသြင္သဏန္ (structure ဒါမွမဟုတ္ form) ကိုေဖာ္ျပေနၾကတယ္ဆိုတာ သတိျပဳမိ လာလိမ့္မယ္။ အိမ္ဆိုရင္အမုိးပါမယ္။ နံရံေလးဘက္ရွိမယ္။ တံခါးပါမယ္။ ဒါေတြမပါဘဲ အိမ္မျဖစ္ဘူး။

ဒါေပမဲ့ ဒါေတြပါတုိင္းလည္း အိမ္မျဖစ္ဘူး။ ေျပာခဲ့တဲ့ အိမ္ရဲ႕အစိတ္အပုိင္းေတြကုိ တိက်တဲ့ ဆက္စပ္မွႈမ်ဳိးနဲ ့ဆက္သြယ္တည္ေဆာက္ထားတဲ့အရာကုိသာ အိမ္လုိ႕ေခၚတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ အိမ္ဆိုတဲ့နာမ္ဟာ အသြင္သဏာန္ (form) ကိုေဖာ္ျပတဲ့စကားစုပဲ။

ေလာဂ်စ္ေလ့လာဖူးသူဆိုရင္ not I → not S ျဖစ္တိုင္း I → S လို႕တန္းေကာက္ခ်က္ခ်လို႕ မရဘူးဆိုတာ သေဘာေပါက္လိမ့္မယ္။ not I  →not S ဆိုရင္ ေျပာႏိုင္တာက I ဟာ S ျဖစ္ဖို႕ necessary condition ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ sufficient condition ေတာ့မဟုတ္ဘူး။ အလားတူပဲ။ လူမရွိရင္ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းမရွိႏုိင္ဘူးလုိ႕ ဆိုတာနဲ႕ လူရွိတုိင္းလူ႕အဖဲြ႕အစည္းရွိလိမ့္မယ္လုိ႕ တန္းေကာက္ခ်က္ခ်လုိ ့မရႏုိင္ေပဘူး။

လူေတြဟာ လူ႕အဖဲြ႕အစည္း အတြက္ necessary condition ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ sufficient condition ေတာ့မဟုတ္ေပဘူး။ လူ ့အဖဲြ ့အစည္းဟာ ေျပာခဲ့တဲ့ အိမ္၊ ေက်ာင္း၊ လူ၊ တံတားစတဲ့ နာမ္ေတြလုိဘဲ အသြင္သဏာန္ကုိ ေဖာ္ျပတဲ့ စကားစုျဖစ္တယ္။

ဒီေတာ့ လူ ့အဖဲြ ့အစည္းထဲမွာ ေနထုိင္သူေတြ ေလာဘ ေဒါသေတြကင္းစင္သြားတယ္

ဆုိအုံးေတာ့။ ဒီအဖဲြ ့အစည္းဟာ တရားမွ်တမွႈရွိတဲ့ thriving ျဖစ္ေနတဲ့ အဖဲြ ့အစည္း တခုလုိ႕ ကံေသကံမ မေျပာႏုိင္ဘူး။

လူ႕အဖဲြ႕အစည္းကို ဖဲြ႕စည္းထားတဲ့ လူမွႈဆက္ဆံမွႈ (social relations) ေတြကို ၾကည့္ရမယ္။ ဥပမာ ေက်းကြ်န္စံနစ္ရွိေနတဲ့ လူ ့အဖြဲ ့အစည္းတခုကို နမူနာယူၾကည့္ရေအာင္။

ဒီအဖဲြ႕အစည္းဟာ ေက်းကြ်န္စံနစ္ရွိတဲ့ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းျဖစ္တဲ့အေလ်ာက္ အဓိက လူမွႈဆက္ဆံမွႈပုံစံ (mode of social relations) က ေက်းကြ်န္ပုံစံျဖစ္တယ္။ ဆုိေတာ့တဘက္မွာ ကြ်န္ေတြရွိမယ္။ က်န္တဘက္မွာ ကြ်န္ပုိင္ရွင္ေတြရွိမယ္။

ကြ်န္ပုိင္ရွင္ေတြ ခုိင္းသမွ် ကြ်န္ေတြက လုပ္ေပးရမဲ့ ၀တၱရားရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခုဥပမာထဲကက ကြ်န္အဖဲြ႕အစည္းဟာ ေရာမေခတ္ကလုိ ၾကာပြတ္သံတရႊမ္းရႊမ္း ၾကားေနရတဲ့ ကြ်န္အဖဲြ႕အစည္းမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။

ကြ်န္ပုိင္ရွင္ေတြဟာ ဥပုသ္သီတင္း မွန္မွန္ေဆာက္တည္တယ္။ ငါးပါးသီလၿမဲၾကတယ္။ ကြ်န္ေတြဟာလည္း အလားတူပဲ။ မခုိးမ၀ွက္ဘူး။ မုသားမသုံးဘူး။ ေလာဘ။ ေဒါသလည္းကင္းၾကတယ္။ ဒီအဖဲြ႕အစည္းမွာ ေနထုိင္ၾကတဲ့ အဖဲြ႕၀င္ေတြဟာ ေလာဘ ေဒါသကင္းၾကတယ္။ ကိေလသာ နည္းၾကတယ္။ ဒီကြ်န္အဖဲြ ့အစည္းမွာ ရန္ျဖစ္တာဆုိတာလည္း မရွိသေလာက္ပဲ။

အဲဒီလုိဆိုရင္ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းတခုမွာ ေနထုိင္သူ လူတဦးခ်င္းစီ သီလၿမဲရင္ တရား ဘာ၀နာပြားမ်ားရင္ ဒီလူ႕အဖဲြ႕အစည္းဟာ ေနခ်င္စရာေကာင္းတယ္လုိ႕ ေျပာသူေတြ အတြက္ေတာ့ ခုေျပာတဲ့ကြ်န္အဖဲြ ့အစည္းဟာ အေတာ့္ကုိ ေနခ်င္စရာေကာင္းမွာပဲ။

ဒါေပမဲ့ သခင္နဲ႕ကြ်န္ဆက္ဆံေရးရွိေနတဲ့ ဒီကြ်န္အဖဲြ႕အစည္းကို တရားမွ်တမွႈရွိတဲ့ အဖဲြ႕အစည္းတခု။ thriving ျဖစ္တဲ့ အဖဲြ႕အစည္းလုိ႕ ေျပာၾကမယ္ေတာ့ မထင္ဘူး။ စာရွႈသူေရာ ဘယ္လုိထင္လဲ။

၀တုတ္

(မတ္လ ၂၀၀၉)


[1] Gurndrisse, p. 265.

Discussion

2 thoughts on “လူနဲ႕လူ႕အဖြဲ႕အစည္း

  1. အင္း..အေမးရွိလာေတာ့..နဂိုကမွ..ေတြးရတာ ေပ်ာ္ေတာ့..အေတြးဆန္႕ၾကည့္လိုက္အံုးမယ္။ း)

    ဒီေမးခြန္းမွာ..ေ၀ါဟာရက..သိပ္ စကားေျပာေနပါတယ္။ (ကၽြန္ ) နဲ႕ ( သခင္) ဆိုတာ..အခုေခတ္မွာ..အနုတ္လကၡဏာ ဆန္တဲ့ အသံုးမို႕..literally လက္ခံ နိုင္စရာ မရွိသလို..။ ဒါေပမဲ့..ဥပမာ..ဗမာလူမ်ိဳးေတြ..အလုပ္ၾကမ္းနဲ႕..မေလးရွား..စင္ကာပူ က..ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ..ကၽြန္ လို လုပ္ၾကရတာၾကေတာ့.. အလုပ္ရႈင္..အလုပ္သမား ဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရ ေအာက္မွာ..အဆင္ေျပေျပ ျဖစ္သြားျပန္တယ္။ တျခားလိုအပ္တဲ့.. ဥပေဒ..ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မူ ေတြလည္း ပိုလာတယ္ေပါ့ေလ။

    စာထဲမွာ ေျပာထားတဲ့..ကၽြန္အဖြဲ႕အစည္းမ်ိဳး ဆိုတာလည္း..တကယ္ေတာ့..သီအိုရီ တခုပဲ ျဖစ္နိုင္မယ္ လို႕ က်မေတာ့ထင္တယ္။ ဘာပဲေျပာေျပာ..ေတြးစရာေပးလုိက္လို႕..ေက်းဇူးပဲ…။ ဆံပင္တေခ်ာင္းပိုျဖဴသြားျပီ။ း)

    Posted by K | 23/07/2009, 06:55
  2. စာေတြလာဖတ္ေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးေနာ္…
    အခုတင္ထားတဲ့ ပို႔စ္ေလးက ေတြးစရာေလးေတြနဲ႔
    သခင္နဲ႔ ကၽြန္ အဖဲြ႔အစည္းေလးကလဲ
    စိတ္ဝင္စားစရာပါ…
    ေနာက္လဲ လာလည္ပါ့မယ္ေနာ္…

    Posted by ႏွင္းနဲ႔မာယာ | 24/07/2009, 00:02

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog Stats

  • 89,680 hits
%d bloggers like this: