//
you're reading...
Philosophy

မတရားမႈကုိ သိသိနဲ ့က်ဴးလြန္သူ မရွိဘဲ မတရားမႈ ရွိႏုိင္လား -ဒုတိယပိုင္း

အျဖစ္အပ်က္တခုမွာ ပါ၀င္ ပတ္သက္သူအားလုံးက သိသိနဲ ့မတရား မလုပ္ေပမယ့္ ဒီအျဖစ္ အပ်က္ဟာ မတရားမႈကုိ ျဖစ္ေစတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ တနည္းတဖုံ ပတ္သက္ေစ ေနႏုိင္တဲ့ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ေတြ ရွိတယ္လုိ ့ေျပာသြားတယ္။

ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲ။ ဥပမာ ကုိယ္က စာေမးပြဲေျဖဖုိ ့အသြား လမ္းမွာကားပိတ္တယ္။ အဲဒိမွာ စာေမးပြဲခန္းထဲ ၀င္ခြင့္ေနာက္က်ၿပီး ေျဖခြင့္မရလုိက္ဘူး။ ကားလမ္းေတြကုိ တမင္သက္သက္ ပိတ္ေအာင္ လုပ္တဲ့လူေတာ့ ရွိမယ္ မထင္ဘူး။ တမင္ သက္သက္ ပိတ္ေအာင္ လုပ္တယ္ဆုိအုံးေတာ့ ကုိယ္စာေမးပြဲ ေျဖမွာကို သိလုိ ့တမင္ သက္သက္ ကားလမ္းေတြကုိ ပိတ္ၿပီး ကုိယ့္ကုိ စာေမးပြဲ မေျဖႏုိင္ေအာင္ ညစ္ပတ္တာလုိ႕ေတာ့ ေျပာလုိ ့ မရဘူး။ အဲဒိမွာ အမွတ္တရာ အျပည့္ ရႏုိင္တဲ့ ဘာသာရပ္မွာ ကုိယ္ကမေျဖျဖစ္လုိ ့အခ်ခံရတယ္။ ဘယ္ေလာက္ မတရားသလဲ။

ေနာက္တခါ အိမ္နီးနားခ်င္းႏွစ္ေယာက္ ၾကက္ေမြးတယ္။ တဖက္ၿခံကၾကက္မက ေနာက္တၿခံက ၾကက္ေတြနဲ ့ေဘာ္ဒါျဖစ္ၿပီး အားရင္ တဖက္ၿခံမွာဘဲ သြားဥတာမ်ားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၾကက္ပုိင္ရွင္ ႏွစ္ေယာက္စလုံးက ဒါကုိ မသိဘူး။ အဲေတာ့တဖက္ၿခံက ၾကက္ဥ သိသိသာသာ ပုိထြက္ၿပီး ေနာက္တၿခံက သူ ့ေလာက္မထြက္ဖူး။ ေရရွည္မွာ ၾကက္ဥေရာင္းအား

ကြာဟမႈကေန ႏွစ္ေယာက္ရဲ ့ဓနအင္အားလည္း ကြာဟလာေရာ။ ဒီအျဖစ္အပ်က္မွာလည္းသိသိနဲ ့ မတရားလုပ္တဲ့သူမရွိဘူး။ ၾကက္ကုိေရာ အျပစ္တင္လုိ ့ရမလား။

ေပါက္ေပါက္ရွာရွာ စဥ္းစားရတာ ေပ်ာ္တဲ့သူဆုိရင္ ေနာက္ထပ္ ထူးဆန္းတဲ့ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ေတြအမ်ားႀကီး ထပ္ထြက္လာႏုိင္စရာေတာင္ ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခုေျပာခဲ့တဲ့ စိတ္ကူးယဥ္ထားတဲ့ ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ႏွစ္ခုလုံးဟာ ျဖစ္ခဲ့ရင္ေတာင္ ဒါဟာ accident မေတာ္တဆ ျဖစ္တာမ်ဳိး။ တခ်ိန္လုံး ျဖစ္ေနႏုိင္တဲ့ အျဖစ္အပ်က္မ်ဳိးမဟုတ္ဘူး။ ဒါေတြဟာ ေညာင္ဦးကမ္းပါးၿပိဳလုိ ့စမာနဂိုရ္က ႏြားမေပါင္က်ဳိးလုိ ့ဆုိရမယ့္ အျဖစ္မ်ဳိးေတြ။ ေနာက္ဆုံး မတရားမႈျဖစ္တာကို ကုိယ္ကသိလုိက္ရင္ေတာင္ ျပန္ဖ်င္လုိ ့ရႏုိင္တဲ့ အျဖစ္အပ်က္မ်ဳိးေတြ။ လည္ဆြဲ ၀ထၳဳတုိမွာဆုိ ပုိင္ရွင္ အမ်ဳိးသမီးဆီမွာ လည္ဆြဲ မေပ်ာက္မပ်က္ ရွိေသးတယ္ဆုိရင္ အစားျပန္ေလ်ာ္ေပးခဲ့ရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးက စိန္လည္ဆြဲအစစ္ကုိ ျပန္ရတယ္ဆုိရင္ နည္းနည္းခံသာအုံးမယ္။

စိတ္၀င္စားဖုိ ့ေကာင္းတာက လူ ့အဖြဲ ့အစည္း တခုကုိ စီစဥ္ဖြဲ ့စည္းပုံ၊ ဒီလူ ့အဖြဲ ့အစည္း အလုပ္လုပ္ပုံေတြဟာ unique ျဖစ္လြန္းတဲ့အတြက္၊ ခုေျပာခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္မ်ဳိးေတြဟာ တုိက္ဆုိင္မႈ၊ မေတာ္တဆမႈ သက္သက္မဟုတ္ေတာ့ဘဲ ကုိယ္ေန ့စဥ္ လုပ္ျဖစ္ေနတဲ့ လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ေတြဟာ ဒီလုိ အျဖစ္မ်ဳိးေတြကို ဘယ္လုိမွ ေရွာင္ကြင္းလုိ ့မရတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးကုိ ဖန္တီးေပးထားတာဆုိ ဘယ္လုိလုပ္ၾကမလဲ။

ရီတာ့ရဲ ့မွတ္ခ်က္ထဲမွာ ဒီအခ်က္ကုိ ေတြ ့ရတယ္လုိ ့ထင္တယ္။ လူအဖြဲ ့ အစည္းတခုဟာေခတ္ေနာက္က်လြန္း၊ ဒါမွမဟုတ္ က်ပ္တည္းလြန္းလို ့ ကုိယ္ရတဲ့ လစာနဲ႕မေလာက္ဘဲ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ မပါဘဲ အသက္တေခ်ာင္းေမြးဖို ့မလြယ္တဲ့အခါ ဘယ္လုိလုပ္မလဲ။

ဗမာျပည္မွာက ဒီအခ်က္ဟာ ထင္သာျမင္သာရွိတယ္။ စစ္အစိုးရ လက္ေအာက္မွာ တုိင္းျပည္ရဲ ့ စီးပြားေရးဟာ ခြ်တ္ၿခဳံက်ၿပီး အစိုးရ ၀န္ထမ္းတေယာက္ဟာ သူ ့ရဲ ့ပုံမွန္ လစာ entitlement ရပုိင္ခြင့္ထက္ ပိုမယူဘဲ ထမင္းစားလုိ ့မရဘူး။ အဲဒိေတာ့ သူဟာ သူ ့ရဲ ့လုပ္ငန္းပုိင္းကို လာပတ္သက္တဲ့လူေတြဆီကေန လာဘ္ယူတာမ်ဳိးဟာ နားလည္လုိ ့ရတယ္။ ဒီလုိ လာဘ္ယူတာဟာ တရားတယ္လုိ ့ေျပာလုိ ့ေတာ့ ရခ်င္မွရမယ္။ အကုန္လုံး လုပ္ေနရုံသက္သက္နဲ ့ မတရားတဲ့ အလုပ္တခုဟာ တရားတဲ့ အလုပ္ျဖစ္မလာဘူး။ မသကာ norm တခုျဖစ္လာ၊ ထုံးစံလုိ ျဖစ္လာတယ္လုိ ့ေျပာလုိ ့ရမယ္။ မတရားမႈတခုဟာ ထုံးစံတခု ျဖစ္ လာရုံ၊ norm တခုလို ျဖစ္လာရုံနဲ ့တရားမႈ ျဖစ္မလာဘူး။ နားလည္ၾကည့္လုိ ့ေတာ့ ရေကာင္း ရႏုိင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္က အေျခအေနဟာ ဒီေလာက္ႀကီး ရႈပ္ရႈပ္ ေထြးေထြး မႏုိင္ေသးဘူး။ လူေတြဟာ လာဘ္မယူဘဲ အသက္တေခ်ာင္းေမြးဖို ့ သိပ္ခက္ တယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ လုံးလုံး မျဖစ္ႏုိင္ ဘူးဆုိတာကုိ ျမင္ဖုိ ့မခက္ဘူး။ တုိင္းျပည္ရဲ ့ အလုပ္ လုပ္ကုိင္ပုံက သိပ္ေနာက္က်တာကုိး။

ရုပ္၀ထၳဳပုိင္းအရ ေခတ္မွီ တုိးတက္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြရဲ ့ဖြဲ ့ စည္းပုံ၊ အလုပ္လုပ္ပုံဟာ ဆန္းက်ယ္လြန္းလို့ ဒီႏုိင္ငံေတြမွာ ေနေနတဲ ့က်ေနာ္တုိ ့ေတြရဲ ့ေန႔စဥ္လုပ္ေနၾက အလုပ္ေတြဟာ မရည္ရြယ္ဘဲ မတရားမႈကုိ က်ိန္းေသေပါက္ ျဖစ္ေစၿပီး အဲသလုိ လုပ္ရပ္မ်ဳိးေတြကုိ က်ေနာ္တုိ ့ကုိယ္တုိင္ မျမင္ရေအာင္ ဖုံးကြယ္ထားေနတယ္လုိ ့ ထင္တယ္။ ဥပမာ အဂၤလန္မွာ Primark စတုိးဆုိရင္ အက်ၤ ီအ၀တ္အစား ၀ယ္ရတာ ႀကိဳက္တဲ့လူေတြသိပ္သေဘာက်တဲ့ဆုိင္ပဲ။ ဆုိင္ကပစၥည္းေတြက ေစ်းလည္း အရမ္း သက္သာတယ္။ ေနာက္ ဒီဇုိင္းအဆင္ေတြကလည္း မဆုိးဘူး။ ေစ်းသက္သာတာဟာ အေပၚယံၾကည့္ရင္ေတာ့ ဘာမွျပသနာ မရွိသလုိဘဲ။ ဒါေပမယ့္ အကၤ်ီတထည္ကို ဆုိပါစုိ ့ ႏွစ္ေဒၚလာနဲ ့၀ယ္လုိ ့ရတယ္ဆုိတာ အဲဒိအက်ၤ ီကုိ တကယ္ခ်ဳပ္ရတဲ့လူဟာ (အိႏၵိယကပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဗမာျပည္ကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အလုပ္သမား တေယာက္ေယာက္) အက်ၤ ီတထည္ ခ်ဳပ္ခ ႏွစ္ေဒၚလာေတာင္မရလုိ ့အဲဒိေစ်းနဲ ့ရႏုိင္တာပဲ။ ဖြံ ့ ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံေတြမွာ မ၀ေရစာ လုပ္ခနဲ ့ အလုပ္လုပ္ေနၾကရလုိ ့ဖြံ ့ၿဖိဳးၿပီး ႏုိင္ငံေတြမွာ မတန္တဆ သက္သာတဲ့ ေစ်းနဲ ့၀ယ္လုိ ့ ရေနတာပဲ။ ဆန္ေစ်းက်တာဟာ စားသုံးသူအတြက္ ေကာင္းေပမယ့္ စပါးစုိက္တဲ့လူ အတြက္ မေကာင္းသလုိဘဲ။ ဒီအခ်က္ဟာ ေျပာလုိက္ရင္ အလြယ္တကူ ျမင္ႏုိင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ကေန ့ေခတ္ကမၻာ့စီးပြားေရး ပုံစံဟာ ရႈပ္ေထြး ဆန္းက်ယ္ အဆင့္ျမင့္ လြန္းၿပီး ဒီလုိ မညီမ်ွမႈကုိ အလြယ္တကူ မျမင္ႏုိင္ေအာင္ ဖုံးကြယ္ထားတယ္။ အစိုးရေတြက တမင္သက္သက္ ေၾကာင့္ၾကစုိက္ၿပီး ဖုံးကြယ္ထားတာမ်ဳိး ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္မယ္။

ေနာက္တခါ ပင္စင္စံနစ္ကုိၾကည့္လည္း အလားတူ ေတြ ့ရတယ္။ ကုိယ့္ကုိ ကုိယ့္အလုပ္ကပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ အစုိးရကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ပင္စင္ေပးတယ္။ ပင္စင္စနစ္ အလုပ္လုပ္ပုံက တလတလ လူေတြက အလုပ္ရွင္နဲ ့သေဘာတူ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ပမာဏကုိ စုစုထားတယ္။ ကုိယ့္လုိပဲ စုတဲ့လူေတြဆီကေန ပုိက္ဆံေတြကုိ ပင္စင္ကုိ စီမံခန္ ့ခြဲသူက သင့္ေတာ္တဲ့ စီးပြားေရး

ကုမၸဏီမွာ အစုစပ္၀င္ၿပီး အဲဒိအစုစပ္ကေန ရတဲ့ အျမတ္ေငြနဲ ့ပင္စင္စုသူေတြကုိ ပင္စင္ယူခ်ိန္မွာ ပင္စင္ေငြ ေထာက္ပံ့တယ္။ အဲဒိပင္စင္စုေငြေတြဟာ ဆုိပါစုိ ့မတရား ေခါင္းပုံျဖတ္တဲ့ လုပ္ငန္းကုမၸဏီေတြ အစိုးရေတြဆီမွာ ထည့္၀င္တာမ်ဳိး လုပ္ႏုိင္တာပဲ။ ေနာက္ဆုံး ကုိယ့္ပင္စင္စုေငြဟာ ျမန္မာ စစ္အစုိးရကို တုိင္းျပည္ကုိ စစ္က်ြန္သက္ ရွည္ေစေအာင္ အေထာက္အကူ ေပးေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြမွာ ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံတာလုပ္ခ်င္လည္း လုပ္ေနႏုိင္တယ္။ အဲသလို အခါမ်ဳိးမွာ ကုိယ္ဟာ မတရားမႈကုိ သိသိနဲ ့တမင္သက္သက္ လုပ္တာမဟုတ္ေပမယ့္ ကုိယ္ဟာ မတရားမႈမွာ သြားပတ္သက္ေနတာ ေတြ ့ရေရာ။ မတရားမႈကကုိယ့္လာပတ္သက္တယ္ ေျပာရင္ ပုိမွန္မယ္ထင္တယ္။

ဒါေပမယ့္ ကေန ့ေခတ္လုိ စီးပြားေရးအရ နက္နက္ရႈိင္းရႈိင္းႀကီး ေပါင္းကူးယွက္ႏြယ္ေနတဲ့ ကမၻာႀကီးမွာ ေျပာခဲ့သလုိ မတရားမႈက ကုိယ့္ကုိ လာပတ္သက္ရင္ေတာင္ ေျပးစရာေျမမရွိဘူး။ ေျပာခ်င္တာက ကေန ့ေခတ္ ကမၻာ့စီးပြားေရး စနစ္ပုံစံဟာ ဒီစီးပြားေရး စနစ္ထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ လူတုိင္းကို မတရားမႈနဲ ့မကင္းေအာင္ အကြက္ခ်ထားသလုိပဲ။ ကုိယ့္လုပ္ရပ္ဟာ မတရားမႈနဲ ့ တနည္းတဖုံ ပတ္သက္ေနတာကို သိရင္ေတာင္ ကုိယ္ဟာ ဒါနဲ ့ပတ္သက္ၿပီး တခုခု လုပ္ႏုိင္ဖုိ ့ပါ၀ါ မရွိဘူး၊ အင္အားမရွိဘူး။ လူတုိင္းလူတုိင္းဟာ ကုိယ့္ဘ၀ရပ္တည္ေရးအတြက္ လႈပ္ရွားရုန္းကန္ေနၾကရာမွာ အဲ့ဒိစီးပြားေရး ပုံစံထဲကုိ ဆႏၵပါပါမပါပါ ၀င္ေရာက္ၾကရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေၾကာက္ဖုိ ့ေကာင္းတာက ကုိယ္ဟာ မတရားမႈကုိဆႏၵမပါဘဲ ပတ္သက္ေနတာကိုေတာင္ ရႈပ္ေထြးဆန္းက်ယ္လြန္းတဲ့ စီးပြားေရး စနစ္ပုံစံ

က ဖုံးကြယ္ထားတယ္။ စာဖတ္သူေတြေရာ ဘယ္လုိထင္သလဲ။ ဒီကေန ဆက္စပ္ၿပီး စဥ္းစားလုိက္ရင္ လူေတြရဲ ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေတြးေခၚ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မႈ free will ဆုိတာ

ဘယ္ေလာက္ free သလဲဆုိတာ စဥ္းစားစရာပဲ။ က်ေနာ့္အျမင္မွာေတာ့ က်ေနာ္တုိ ့ေတြဟာ အင္မတန္ႀကီးမားတဲ့ ေဘာလုံးႀကီးတခုေပၚမွာ တြားသြားေနတဲ့ ပုိးေကာင္ေတြလုိ

ပဲ။ ဒီေဘာလုံးႀကီးေပၚမွာေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္သြားလာႏုိင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ တုိ ့ သြားလာႏုိင္တဲ့ အေနအထား dimension ဟာ အကန္ ့အသတ္ရွိတယ္။ ဆိုလုိတာက

ဒီေဘာလုံးႀကီးေပၚကေန အျပင္ကုိ ပ်ံထြက္ၿပီးသြားလုိ ့မရဘူး။ ကုိယ့္ကုိကန္႔သတ္ေပးထားတဲ့၊ ေဘာင္ခတ္ေပးထားတဲ့ space ထဲမွာသာ ကုိယ္ဟာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လႈပ္ရွားခြင့္ ရၾကတဲ့ သတၱ၀ါေတြပဲ။ ေဘာင္ခတ္ထားတဲ့ space ထဲမွာသာ free ျဖစ္ၾကတယ္။ စာဖတ္သူတို႕ေရာ ဘယ္လုိ ထင္လဲ။

ဝတုတ္

Discussion

2 thoughts on “မတရားမႈကုိ သိသိနဲ ့က်ဴးလြန္သူ မရွိဘဲ မတရားမႈ ရွိႏုိင္လား -ဒုတိယပိုင္း

  1. then what is the actual meaning of injustice?
    I think the injustice you saying here is more like frustrations on unfairnesses(or unequalness??),unlike the feeling of injustice in executing a man wrongly charged of murder.

    Posted by politicsfreakcnz | 22/09/2011, 16:39
    • when i’m talking about justice, what i have in mind is distributive justice. that roughly means distribution of benefits and burdens among the populace. here’s a description of social justice i subscribed: an unequal distribution whose inequality cannot be vindicated by some choice or fault on the part of the relevant affected agents is unfair, and therefore, pro tanto, unjust. and that nothing can remove that particular injustice. that is the description provided by G A Cohen in Rescuing Justice and Equality.

      Posted by zizawa | 22/09/2011, 18:04

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog Stats

  • 89,680 hits
%d bloggers like this: