//
you're reading...
Philosophy, Politics

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ျပသခြင့္နဲ႔ Koran မီးရႈိ ့မႈ

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ျပသခြင့္ right to freedom of expression ဆုိတာ ဘာကိုေျပာတာလဲ။ right အခြင့္အေရးကို Hobbes ကဘယ္လုိ အဓိပၸါယ္ဖြင့္လဲဆုိေတာ့ the liberty each man hath, to use his own power, as he will himself.ကုိယ္ဆႏၵရွိတဲ့အတုိင္း  ကုိယ့္အင္အားကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ အသုံးျပဳႏုိင္မႈလုိ႔ ဆုိတယ္။ liberty ဆုိတဲ့ စကားလုံးကိုေတာ့ the absence of external impediments လုိ႔ဆုိတယ္။ ျပင္ပကတားဆီးပိတ္ပင္မႈ မရွိတာကို ေျပာတာ။ ဒီေတာ့ အခြင့္အေရးဆုိတာ ‘ျပင္ပကတားဆီး ပိတ္ပင္မႈမခံရဘဲ ကုိယ့္ဆႏၵရွိတဲ့အတုိင္း ကုိယ့္အင္အားကို အသုံးျပဳႏုိင္မႈ’လုိ႔ ဆုိရမယ္။

မ်က္ေတာင္ အဖြင့္အပိတ္ထဲက စကားစုကို ေသခ်ာဆန္းစစ္ၾကည့္ရင္ ဒီစကားစုမွာ အပုိင္းႏွစ္ပုိင္းပါတာ ေတြ႔ရမယ္။ ပထမတခုျဖစ္တဲ့ ကုိယ္ဆႏၵရွိတဲ့အတုိင္းအသုံးျပဳႏုိင္မႈ ဆုိတာ ကုိယ္နဲ႔ဆုိင္တယ္။ ဒုတိယတခုက ပုိစိတ္၀င္စားဖုိ႔ေကာင္းတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ျပင္ပကတားဆီးပိတ္ပင္မႈမခံရေရး။ ဒါဟာ ကို္ယ္နဲ႔မဆုိင္ဘူး၊ သူမ်ားက ျဖည့္ဆည္းေပးမွ ျဖစ္ႏုိင္မွာမို႔ သူမ်ားနဲ႔ဆုိင္တယ္။ ဒါျဖင့္ရင္ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ျပသခြင့္ဆိုတာ တကယ္တမ္းမွာ ျပင္ပရဲ ့ တားဆီးပိတ္ပင္မႈ မခံရေရးကို ေတာင္းဆုိတာေပါ့။ ကုိယ့္ကုိလူမ်ားတေယာက္က လာမပိတ္ပင္ေရးကို ကုိယ္ကေတာင္းဆုိေနတာေပါ့။ တျခားလူတေယာက္ကို ကုိယ္က အဲ့သလုိ ေတာင္းဆုိပုိင္ခြင့္ ဘာ့ေၾကာင့္ရွိရတာလဲ။ ဒါဟာ ခု Hobbesတုိ႔၊ Locke တုိ႔၊ Rousseau တုိရဲ ့social contract theory မွာ အရမ္း အရမ္းကို အေရးႀကီးတဲ့ ေမးခြန္းတခုပဲ။

ကြ်န္ေတာ့ရဲ ့ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ျပသခြင့္ကို က်င့္သုံးႏုိင္ေအာင္ တျခားလူေတြက သူတို႔ရဲ ့အျပဳအမူကို သတိထားဖုိ႔လုိလိမ့္မယ္။ အဲ့သလုိ ကုိယ္က သူမ်ားရဲ ့အျပဳအမူကို သတိထားေအာင္ေတာင္းဆုိပုိင္ခြင့္မရွိဘဲနဲ႔ ကုိယ့္မွာလြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိခြင့္၊ ေနႏုိင္ခြင့္ မရွိႏုိင္ဘူး။ (တုိက္ခန္းတခန္းကို လူႏွစ္ေယာက္နဲ႔အထက္ စုေနတဲ့လူေတြ ဒါကိုသိဖုိ႔ မခက္ဖူး။) ဒီေတာ့ ကုိယ္က သူမ်ားကို ဟုိလုိမလုပ္နဲ႔၊ ဒီလုိမလုပ္နဲ႔ဆုိၿပီး ေတာင္းဆုိပုိင္ခြင့္က ဘယ္ကရမလဲ။ ရွင္းရွင္းေလးပဲ။ သူမ်ားကေပးမွရမွာေပါ့။ ကုိယ့္လုိပဲ သူမ်ားေတြမွာလည္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ျပသခြင့္ ရွိဖုိ႔ဆုိရင္ ကုိယ္ကလည္း ကုိယ့္အမူအရာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေစာင့္ထိန္းဖို႔ သူမ်ားေတြရဲ ့ေတာင္းဆုိခ်က္ကုိ ျဖည့္ဆည္းေပးရမွာေပါ့။ ဒီေတာ့ လူတုိင္းလူတုိင္း လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္ဟာ လူတုိင္းလူတုိင္းက ကုိယ့္အမူအရာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေစာင့္ထိန္းပါ့မယ္ဆုိတဲဲ့ တာ၀န္ခံမႈ၊ ၀တၱရားမရွိဘဲ ဘယ္လုိမွ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ တနည္းအားျဖင့္ အခြင့္အေရးတုိင္းဟာ right တာ၀န္သိမႈobligation နဲ႔ ခဲြလို႔မရေအာင္ ဒြန္တြဲေနတယ္။

လူတုိင္းလူတုိင္းဟာ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ျပသႏုိင္ဖုိ႔ဆုိရင္ ကုိယ္အပါအ၀င္ လူတုိင္းက တျခားလူရဲ ့ထုတ္ေဖာ္ျပသမႈကို ေလးေလးစားစားသေဘာထားရမဲ့ တာ၀န္ရွိတယ္။ ဒါဟာ ေျပာခဲ့တဲ့ social contract theory ရဲ ့အေျခခံပဲ။ လူတုိင္းလူတုိင္းမွာ အခြင့္အေရး တစုံတရာရွိဖုိ႔ရာ လူတုိင္းလူတုိင္းဟာ သူမွအပ တျခားလူေတြကိုလည္း တစုံတရာ ေတာင္းဆုိပုိင္ခြင့္ ရွိရမယ္။

ဒီေတာ့ အေမရိကန္က မြတ္စလင္ေတြ လြတ္လပ္စြာကုိးကြယ္ခြင့္ဆိုတာကို က်င့္သုံးႏုိင္ဖုိ႔ တျခားအေမရိကန္ေတြက သူတို႔ျပဳမူပုံကို ေစာင့္ထိန္းရမဲ့ တာ၀န္ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခုဖေလာ္ရီဒါျပည္နယ္က ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းတခုမွာ အစၥလာမ္က်မ္းစာအုပ္ေတြကို မီးရႈိ ့ဖ်က္ဆီးတာကို တားဆီးတာဟာ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒနဲ႔ မညီဘူးတဲ့။ ဒါတဦးခ်င္း လုပ္ပုိင္ခြင့္တဲ့။ မီးရႈိ ့တဲ့လူက ရႈိ ့ခြင့္ရွိၿပီး မြတ္စလင္ေတြကေတာ့ မီးမရိႈ ့ဖုိ႔ ေတာင္းဆုိပုိင္ခြင့္ မရွိဘူးေပါ့။ ဒီလုိ တကုိယ္ေကာင္းဆန္တဲ့ လုပ္ရပ္မ်ဳိးဟာ ေခတ္ေနာက္ျပန္ဆြဲတဲ့ လုပ္ရပ္ပဲ။ လြတ္လပ္ခြင့္ဆုိတာ ေရရွည္တည္တံ့ဖုိ႔ ကုိယ့္အခြင့္အေရးကို ကန္႔သတ္ခံသင့္ခံၿပီး ေစာင့္ထိန္းရတယ္။ ခုသိရသေလာက္ေတာ့ ဒီလုပ္ရပ္ကို အေမရိကန္ အမ်ားစုႀကီးက မေထာက္ခံဘူးလို႔ သိရတယ္။ ဒါဟာ အားတက္စရာပါ။ အဲ့သလုိ မဟုတ္ဘူးဆုိရင္ေတာ့ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာ ႀကိဳးပမ္းရယူခဲ့ရတဲ့ အခြင့္အေရးေတြဟာ အေမရိကန္မွာ ပ်က္သုဥ္းေတာ့မွာ မလြဲမေသြဘဲ။

၀တုတ္

Discussion

10 thoughts on “လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ျပသခြင့္နဲ႔ Koran မီးရႈိ ့မႈ

  1. “ေတာင္းဆုိပုိင္ခြင့္က ဘယ္ကရမလဲ။ … သူမ်ားကေပးမွရမွာေပါ့။”
    ႀကိဳက္တယ္ဆရာသမား၊ အဲဒီအခ်က္ကို သိသလိုလိုနဲ႔ကေတာ့ၾကာၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ဖတ္မိတာေတြက အေျခခံသီအိုရီအပိုင္းမေရာက္ေတာ့ ဟာေနသလိုျဖစ္ေနတာ အခုမွနည္းနည္းေနသာထိုင္သာ ရွိသြားတယ္။ ဒီကေနၿပီး အမ်ားႀကီးခ်ဲ႕ေတြးလို႔ ရသြားၿပီ။

    ျမန္မာျပည္ကလာတဲ့ က်ေနာ္တို႔လိုလူေတြမွာ ဒီလိုအေတြးအေခၚပိုင္းဆိုင္ရာေတြ သိဖို႔အသာထား ၾကားေတာင္မၾကားဖူးၾကေတာ့ ဘာသာေရးအဆိုအဆံုးအမေတြနဲ႔ပဲ အစားထိုးေနၾကရတာကိုး။ ဒီေတာ့ အတၱ၊ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ လက္နက္ေတြကို လူေတြမွာတြဲေပးလိုက္ေတာ့ အာဏာတစ္ခုျဖစ္တည္လာ၊ ယစ္မူးမႈသဘာဝနဲ႔ေပါင္းၿပီး ဆန္႔က်င္ဖက္လို႔ထင္မိသမွ်ကို (မိစၦာ) ဒိ႒ိလို႔ လက္ညိဳးထိုး၊ ကိုယ့္ကိုယ္ပိုင္ဘံုဘဝတည္၊ ကိုယ့္ေရာင္ျပန္ (မွန္) မၾကည့္မျမင္ႏိုင္ၾကေတာ့လို႔ (ျမန္မာျပည္အပါအဝင္ တစ္ကမၻာလံုးမွာ) လက္ရွိအေနအထားဆီဦးတည္ခဲ့ရတယ္လို႔ သံုးသပ္ရမလားပဲ။ သူတစ္ပါးမေပးပဲ ခြန္အားသံုးၿပီး ေၾကာက္စိတ္အပါအဝင္ သူတစ္ပါးရဲ့အျခားအားနည္းခ်က္ေတြကို အခြင့္ေကာင္းယူ၊ အသံုးခ်ေနၾကတယ္လို႔လည္း ဆိုရမယ္ထင္ပါတယ္။

    လိုတာနဲ႔ ထင္တာေလးေတြ ထပ္ျဖည့္ပါအံုးဗ်။

    Posted by မန္းကိုကို | 09/09/2010, 03:19
    • These are all second-hand ideas, Ko Mahn Ko. Nothing original..

      Posted by zizawa | 09/09/2010, 08:16
      • ဟုတ္ပါတယ္ဆရာရယ္၊ မူရင္းဆိုရင္ေတာ့ ခုေလာက္ဆိုဆရာလည္း ဘေလာ့ေတာင္မေရးႏိုင္ပဲ လက္ခ်ာ၊ ကြန္ဖရင့္၊ စင္မီနာေတြနဲ႔ဝိုင္းဝိုင္းလည္ၿပီး ေျခႂကြခကို ယူရိုေျပးဝယ္ရတာနဲ႔ ေရႊေခ်ာင္းျဖစ္ေအာင္ေျပာင္းရတာနဲ႔ ဒီကပုရြက္ဆိတ္ကိုကို တို႔ကုိ လွည့္ၾကည့္ႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး 🙂

        က်ေနာ္ဆိုလိုတာက ဒီအေတြးအေခၚေတြကို လူတိုင္း access မရွိတာ၊ ရွိရင္လည္း စိတ္မဝင္စားတာ၊ နားမလည္တာစတဲ့အပိုင္းေတြကိုပါ။ ညႊန္းထားတဲ့ ဘီဘီစီအစီအစဥ္ကိုလည္း ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အားလံုးေပါင္း ၄၀၀ ေက်ာ္ရွိလို႔ တျဖည္းျဖည္းနားေထာင္ယူရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ သိသူေဖၚစားဆိုတာလည္း သြားသတိရမိတယ္။ (က်ေနာ္တို႔လို) အင္တာနက္ေပၚတက္ႏိုင္သူတိုင္း လိုခ်င္တာ၊ သိခ်င္တာေတြကို ရွာတတ္၊ ရွာေတြ႕လိမ့္မယ္လို႔ အဓိပၸါယ္မထြက္ပါဘူးဗ်ာ။ networking ဟာအေရးပါပါတယ္။

        ၿပီးရင္ ေအာက္မွာတစ္ေယာက္ေျပာထားသလို ဆရာ့ပို႔စ္ေတြက ထြက္မယ့္ထြက္လာေတာ့လည္း ေတာ္ေတာ္စိတ္တာပဲဗ်။ ကြန္မန္႔လာေပးမလို႔က အီးေမးထဲတင္ဖတ္ၿပီးေခါင္းမူးေနတံုး အသစ္ထပ္ဝင္လာေတာ့ အားလံုးေပ်ာက္သြားၿပီး ဘေလာ့ထဲေတာင္ဆက္မလာျဖစ္ေတာ့ဘူး။ အရင္ဆရာေျပာသလိုပဲ ကိုယ့္နဲ႔အသိအျမင္တူသူေတြနဲ႔ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးခ်င္တယ္ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။ ျပႆနာက ျမန္မာျပည္သားေတြထဲမွာ ဆရာနဲ႔တြဲႏိုင္ဖို႔ကလည္း နည္းသကိုး။

        ဒါနဲ႔ ကိုရန္က်မ္းမီးရိႉ႕မယ့္ကိစၥက cnn မွာလား time မွာလား grievance politics လို႔ရွင္းျပထားေတာ့လည္း ဟုတ္တုတ္တုတ္ပါပဲ။

        Posted by မန္းကိုကို | 19/09/2010, 05:53
  2. If you readers are interested in the ideas on society and politics, pls check out http://www.bbc.co.uk/radio4. Select the programme called ‘In Our Time’ by Melvyn Bragg. All of R4 programmes are brilliant. And the good thing is you can listen round the clock. If you miss the programme you like, then you can come back and listen with BBC i-player.

    Posted by watote | 09/09/2010, 09:03
  3. The plan to burn Koran has been a big news!
    Such a leading country of democracy champion has such people who tend to offend others’ religious faith in such silly ways.
    Needless to say how it would be in the emerging so-called democratic Myanmar under discipline flourished guided democracy, which is in fact merely an interest protective tyranny.
    Why we tend to punish all dogs in retaliation against a rabies infected dog?

    Posted by Nanda | 09/09/2010, 17:21
  4. ျမန္မာလိုေလး ျပန္ရွင္းထားတာ ဖတ္ရတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ျဖည္းျဖည္းတင္ပါ။ ပို႕စ္ေတြ သိပ္စိတ္ေတာ့ လိုက္ဖတ္ရတာ ေမာေနၿပီ။🙂
    သီအိုရီေတြကို classical, modern ကေန တျဖည္းျဖည္း ဒီဘက္ေခတ္ ေရာက္တဲ့အထိ ဆက္လာမယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

    Posted by pandora | 10/09/2010, 09:11
    • ကြ်န္ေတာ္လည္း စမိတဲ့ အလုပ္တခုကို ပီးေအာင္လုပ္ႏုိင္မယ္လို႔ ေမ်ွာ္လင့္ရတာပဲ။ ဖတ္တဲ့လူရွိတာသိရတာကေတာ့ အားရွိတာေပါ့။😀

      Posted by zizawa | 10/09/2010, 19:31
  5. မပန္တို႕လို အခ်ိန္ရွားတဲ့သူေတြအတြက္ေတာ့ ပို႕စ္ေတြ စိပ္တယ္လို႕ ထင္မွာ။ က်မတို႕လို အခ်ိန္ပိုလို႕ တေန႕ ၂နာရီ ၃နာရီ ဖတ္ေနတဲ့သူေတြက်ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ၾကီး ေစာင့္ရပါလားလို႕ ထင္တာ…။ အခ်ိန္ဆိုတာလဲ relative object ပဲေနာ္ ……

    ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘာသာေရး က်မ္းစာေတြ မီးမရိွဳ႕ျဖစ္ေတာ့တဲ့အတြက္ ၀မ္းသာပါတယ္….. ဘာတဲ့ – အမွားတခုကို ေနာက္ထပ္အမွားတခုနဲ႕ ေခ်ဖ်က္လို႕ မရဘူး ဆိုလား။

    Posted by မိုးစက္ပြင့္ | 11/09/2010, 11:30
  6. ပို႔စ္အမ်ားႀကီးကို တထိုင္တည္းဖတ္သြားပါတယ္၊ နက္နက္နဲနဲ ေရးထားတာေတြကိုေတာ့ မမွီပါဘူး၊ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဗဟုသုတရပါတယ္၊ ေက်းဇူးပါဇီဇဝါ။

    Posted by TZA | 19/09/2010, 10:56
  7. တေလာကပဲ ဗမာျပည္မွာ မိုးျပာဂိုဏ္းကို မတရားအသင္းအျဖစ္ေၾကညာတယ္။ အဲ့ဒီ ကိုယ္ေတာ္ကိုလည္း ဖမ္းျပီးေထာင္ခ်ထားတယ္ၾကားတယ္။ ပညာတတ္ပါတယ္ဆိုတဲ့သူေတြ ဘယ္သူမွ ကန္႔ကြယ္တာမၾကားမိဘူး။ အလယ္ေခတ္ အေတြးအေခၚကေန မတိုးတက္ေသးတာ စိတ္ပ်က္စရာပဲ။

    Posted by Arkar Kyaw | 12/12/2011, 14:52

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog Stats

  • 89,680 hits
%d bloggers like this: