//
you're reading...
Burma, International Relations, Language, Media, News, Politics

စပွန်ဆာနဲ့ euphemism

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က အိမ်ပြန်တော့ အဖေလာကြိုတယ်။ အိမ်အပြန်လမ်းမှာ ဟိုရောက်ဒီရောက် စကားပြောကြရင်းနဲ့ မော်ဒယ်တယောက်အကြောင်း ရောက်သွားတယ်။ သူ့ ဝင်ငွေထက် အဆပေါင်းများစွာပိုပြီးသုံးစွဲနိုင်တဲ့ အကြောင်းပြောနေတုန်း အဖေကသူ့မှာစပွန်ဆာရှိတာကိုးဆိုပြီး မှတ်ချက်ချတယ်။

စပွန်ဆာရှိတယ်ဆိုတာ သူငှေးမယားငယ်အလုပ်ခံတာကို လူကြားကောင်းအောင် သုံးတဲ့ ခေတ်သစ် euphemism ဝင်္ကဝုတ္တိအလင်္ကာဖြစ်လာတယ်။ (ဒီထက်ပိုကောင်းတဲ့ ဘာသာပြန်ရှိရင် ပြောပြစေလိုပါတယ်) ခေတ်ရဲ့အနာအဆာတွေကို ဖုံးဖိဖို့ သုံးတဲ့ စကားတန်ဆာ ဖြစ်လာတယ်။ အင်္ဂလိပ်လိုတော့ sugar-coat the truth အမှန်တရားကို သကြားအုပ်တယ်ပေါ့။  မယားငယ်ခံတယ်၊ စီးပွားရေးသမားတွေ လူမှုရေးဖောက်ပြန်တယ် စတာတွေ မသုံးဘဲ sponsor ဆိုတဲ့ စကားလုံးလှလှလေးသုံးလိုက်တော့ ပြသနာရဲ့အနက်ဟာတိမ်သွားတယ်။ လက်ရှိလူနေမှုအဖွဲ့အစည်းရဲ့ အထူးသဖြင့် ရေပေါ်ဆီလူတန်းစားရဲ့ ဖောက်လွဲဖောက်ပြန်ဖြစ်မှု၊ အနုပညာလောကမှာ ဝတ်နိုင်စားနိုင်မှုကို အရည်အသွေး၊ ‘ဇ’ တို့ စန်းတို့ ထက်ပိုပြီး ဉီးစားပေးမှုဆိုတဲ့ လေးလေးနက်နက် ဆွေးနွေးသင့်တဲ့ အခြေအနေတွေက စကားလုံးလှလှလေးအောက်မှာ နစ်သွားတယ်။ ပိုပြီးဆိုးတာက ဒါဟာလက်ခံနိုင်စရာကာင်းတယ်ဆိုတဲ့ အထင်မျိုးရောက်သွားစေနိုင်တယ်။

ဒါနဲ့ဆက်စပ်ပြီး euphemism တွေအကြောင်းတွေးဖြစ်တယ်။ သေတာတို့၊ နာမကျန်းဖြစ်တာတို့၊ ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းအရည်စတာတွေကို လူတောသူတောထဲ ကြားကောင်းအောင် euphemism သုံးပြောပါတယ်။ ဒီစကားလုံးဟာ ဂရိဘာသာစကားကနေ ဆင်းသက်လာပြီး  eu – ကောင်းသော၊ phemism – စကားပြောခြင်းလို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ Cambridge စာသင်သားအဘိဓာန်ကတော့  a polite word or phrase that is used to avoid saying something embarrassing or offensive ဆိုပြီး အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ပါတယ်။

နိုင်ငံရေးသမားတွေကတော့ euphemism ကို အမှန်တရားကို ဖုံးဖို့သုံးတယ်။ တခါတလေ spin လုပ်တယ်၊ newspeak သုံးတယ်လို့လဲ ပြောတယ်။ newspeak နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒီမှာရေးဖူးတယ်။

လူတွေကို အလုပ်ဖြုတ်ရင် sack လုပ်တယ်လို့ မသုံးဘဲ “letting them go” အလုပ်လျှော့ရင် efficiency ကောင်းအောင်လုပ်တယ်၊ productivity တက်အောင်လုပ်တယ်ပြောတယ်။ တိုက်ပွဲတွေမှာ အရပ်သားတွေသေရင် collateral damage ဆိုပြီးသုံးတယ်။

တာဝန်ရှိသူတွေရဲ့လုပ်ရပ်ကို ဒီလှတပတစကားလုံးတွေက ဖုံးပစ်လိုက်တယ်။ ဒီတော့ လူတွေ အမှန်ကို သိဖို့ခက်သွားတယ်။ ဒီ euphemism သုံးတဲ့ အတတ်ပညာကို နိုင်ငံရေးသမားတွေက အထူးကျွမ်းကျင်ကြတယ်။ အင်္ဂလိပ်အစိုးရအဆက်ဆက်မှာ အာဏာရပါတီနစ်နာနိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို လမ်းကြောင်းလွှဲဖို့၊ အဓိပ္ပာယ်ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်အောင် လုပ်ပေးဖို့ spin doctor တွေခန့်ထားလေ့ရှိတယ်။ အစိုးရလုပ်ရပ်တွေကို လူထုအကောင်းမြင်ဖို့ euphemism သုံးကြတယ်။ ဒါ့ကြောင့် အရပ်သားတွေအသတ်ခံရတယ်အစား မရည်ရွယ်တဲ့ဆိုးကျိုး၊ နောက်ဆက်တွဲ ဆုံးရှုံးမှုဆိုပြီး ဘာမှန်းရေရေရာရာ မသိနိုင်တဲ့ collateral damage ဆိုတဲ့စကားလုံးမျိုးသုံးတာဖြစ်တယ်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တုန်းက နာဇီတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ဂျူးတွေအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်တဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ ကောင်းတဲ့သဘောဆောင်အောင် euphemism တွေအများကြီး သုံးပြီးဝါဒဖြန့်ခဲ့တယ်။ ထင်ရှားတဲ့ ဥပမာတွေကတော့ သတ်ဖြတ်တာကို murder အစား exterminate, liquidate, finish off ဆိုပြီးသုံးတယ်။ စခန်းသွင်းပြီးသတ်တာကို special treatment၊ သတ်တာကိုပဲ တခါ evacuate, resettle, treat appropriately၊ သတ်ပြီးသွားရင် ဂျူးတွေကိုနေရာကဖယ်လိုက်ပြီ၊ ဓာတ်ငွေ့လွှတ်ခန်းတွေကို ရေချိုးခန်း၊ ရေစိမ်ခန်း bath house ဆိုပြီးသုံးတယ်။ တခါ ဂျူးတွေအားလုံးကို သတ်ဖို့အမိန့်ပေးတာကို the final solution ဆိုပြီးသုံးတယ်။

နာဇီတွေသုံးတဲ့ စကားလုံးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ကောင်းကောင်းကြီးဖုံးပေးထားတယ်။ သူတို့ရဲ့လုပ်ရပ် ဂျူးတွေမသိအောင် ဖုံးနိုင်ခဲ့သလို နိုင်ငံတကာက သူတို့လုပ်ရပ်အမှန်ကိုမသိအောင် ကောင်းကောင်းကြီးဝါဒဖြန့်နိုင်ခဲ့တယ်။

ဂေျာ့အော်ဝဲက ၁၉၄၆ခုနှစ်က ရေးခဲ့တဲ့ “Politics and the English Language” ဆိုတဲ့ စာတမ်းငယ်မှာ

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ခေတ်မှာ နိုင်ငံရေးမိန့်ခွန်းတွေနဲ့ အရေးအသားတွေဟာ ကာကွယ်ပြီးပြောလို့မရနိုင်တာတွေကို ခုခံကာကွယ်ပြောဆိုဖို့သက်သက်ဖြစ်နေပြီ။ အိန္ဒိယမှာ ဗြိတိသျှတွေ ဆက်အုပ်စိုးတာ၊ စတာလင်က ရုရှတွေကို သတ်ဖြတ်၊ ထောင်ချ၊ အကျဉ်းစခန်းတွေကိုပို့တာ၊ ဂျပန်မှာ အဏုမြူဗုံးချတာတွေကို ကာကွယ်ပြောဆိုနိုင်နေပြီ။ တနည်းတရားထူထောင်ပြီးပြောနိုင်ပြီ။ ဒါပေမယ့် ဒီအကြောင်းတွေကို ပြောဆိုတဲ့အခါ သိပ်ပြီးရက်စက်လွန်းတဲ့ဟာတွေမို့ လူတွေနားဝင်ဆိုးလိမ့်မယ်။ နိုင်ငံရေးပါတီတွေအတွက်လည်း ခက်လိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့်မို့ နိုင်ငံရေးဘာသာစကားမှာ euphemism တွေ အများကြီးပါရလိမ့်မယ်။ ယုံရခက်တဲ့၊ ဝေဝါးတဲ့စကားလုံးတွေ ပါရလိမ့်မယ်။ အကာအကွယ်မဲ့လူတွေကို လေထဲကဗုံးကြဲချတာ၊ ကျေးလက်ကလူတွေကို မောင်းထုတ်တာ၊ နွားတွေကို စက်သေနတ်နဲ့ဆွဲတာ၊ တဲအိမ်တွေကို လောင်မီးဗုံးတွေနဲ့မီးရှို့တာ၊ ဒါတွေအားလုံးကို လွယ်လွယ်ပဲ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားအောင်လုပ်တာ၊ ကျေအေးရေးလုပ်တာဆိုပြီးသုံးလိုက်တယ်။ သန်းနဲ့ချီတဲ့လယ်သမားတွေကို လယ်တွေထဲက သူတို့နိုင်သလောက်ပဲပေးသယ်ပြီးမောင်းထုတ်တာကို ရွှေ့ပြောင်းရေးလုပ်တာ၊ နယ်စပ်တွေကို ပြန်ပြင်တာဆိုပြီး သုံးတယ်။ လူတွေကို နှစ်နဲ့ချီပြီး တရားရုံးမှာတရားရင်ဆိုင်ခွင့်မပေးဘဲ အကျဉ်းချထားတာ၊ အာတစ်သစ်ထုတ်လုပ်ရေးစခန်းတွေမှာ လူတွေကို နောက်ကနေပစ်သတ်တာ၊ ဗီတာမင်စီချို့တဲ့ပြီးသေတဲ့အထိပစ်ထားတာတွေကိုတော့ မလိုလားအပ်တဲ့ အရာတွေကိုရှင်းပစ်တာလို့သုံးကြတယ်။

ဆိုပြီး နိုင်ငံရေးမှာ euphemism ကိုသုံးပြီး အဖြစ်မှန်တွေကို ဖုံးတဲ့အကြောင်း ဥပမာတွေသုံးပြီး ရှည်ရှည်ဝေးဝေးရှင်းပြခဲ့တယ်။

ဒီနေ့ခေတ်မှာ ဝါဒဖြန့်ချီရေးလုပ်ငန်း၊ လူတွေကို သိမ်းသွင်းရေးလုပ်ငန်းတွေဟာ သိပ်ကို အဆင့်မြင့်လာပြီ။ ဗမာအစိုးရဟာ SLORC ကနေ SPDC ဆိုတဲ့အတိုကောက်ကို အမေရိကားက PR firm တခုအကူအညီနဲ့ပြောင်းခဲ့တယ်။ မကြာခင်ကမှပြီးသွားတဲ့ သီရိလင်္ကာက တမီးသူပုန်တွေနဲ့ တမီးအရပ်သားတွေကို အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ပြီး အဲဒီအကြောင်း ယူအန်မှာ စကားပြောတဲ့အခါ သမ္မတဟာ သူ့ရဲ့မိန့်ခွန်းကို အမေရိကားက PR firm တခုကိုပဲ ရေးခိုင်းခဲ့ပြန်တယ်။

ဗမာပြည်မှာတော့ ဝါဒဖြန့်တာကို အတုံးလိုက်အတစ်လိုက်သုံးခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ပါးနပ်လာတဲ့အစိုးရဟာ တချို့ကိစ္စတွေမှာ စကားလုံးလှလှတွေသုံးပြီး အဖြစ်မှန်ကို ဖုံးကွယ်ဖို့ကြိုးစားနေတာကို တွေ့နိုင်တယ်။

လက်လှမ်းမီသလောက်ပြောရရင် တိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲလုပ်တာ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းအဖြေရှာတယ်လို့ ပြောနေတာဟာ တကယ်တော့ လက်နက်ချခိုင်းတာဖြစ်တယ်။ ကေအိုင်အိုဟာ အဲဒီလိုယူဆတဲ့အတွက် အခုထိသဘောတူညီမှုမရသေးတာဖြစ်တယ်။

တခါထင်ရှားတဲ့ စည်းကမ်းပြည့်ဝသောဒီမိုကရေစီဆိုတာ စစ်တပ်ပါဝင်သောဒီမိုကရေစီလို့ အဓိပ္ပာယ်ကောက်နိုင်တယ်။ တခြားဟာတွေ အများကြီးရှိနိုင်သေးတယ်။ စာဖတ်သူတွေ ဖြည့်ပြောပေးနိုင်ရင်ကောင်းမယ်။

စီးပွားရေးဘက်မှာလဲ အလားတူစကားလုံးတွေရှိတယ်။ စီးပွားရေးလွတ်လပ်မှုလို့ အနောက်နိုင်ငံတွေနဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတချို့ပြောကြတာတွေဟာ တိုင်းရင်းသားလုပ်ငန်းရှငိတွေ၊ အထူးသဖြင့် ခရိုနီမဟုတ်တဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တွေ စီးပွားရေးလွတ်လွတ်လပ်လပ်လုပ်ကိုင်နိုင်ဖို့ထက် ကော်ပိုးရေးရှင်းတွေ၊ ရှိပြီးသားစီးပွားရေးရှင်ကြီးတွေ အနှောင့်အယှက်မရှိ လွတ်လွတ်လပ်လပ်လုပ်နိုင်ဖို့ကို ပိုဆိုလိုတယ်။

တချို့နိုင်ငံတွေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတချို့ကလည်း free trade ဆိုတာကို အခုလိုပဲနားလည်လို့ free trade အစား fair trade ဖြစ်အောင် ကြိုးစားကြတယ်။ အစားအသောက်တွေမှာ fair trade တံဆိပ်ကပ်ပြီး အဲဒီအကြောင်းအရာကို လူတွေလက်ခံအားပေးအောင် ကြိုးစားကြတယ်။ အဲဒီလှုပ်ရှားမှုဟာ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ကျယ်ပြန့်လာပြီ။

အစိုးရတင်ပဲလား၊ အတိုက်အခံဘက်ကရော ဘာ euphemism သုံးသလဲဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်တော့ ဒီနေ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တံတားနီအခမ်းအနားက စကားလုံးတွေကိုတွေ့ရတယ်။ အယ်လဲဗင်းက ရေးထားတာကတော့

နိုင်ငံရေးတွင် အမှားအမှန်ဆိုသော အဖြေတခုတည်းသာမရှိ။

(သူလွှတ်တော်ထဲဝင်ဖို့ဆုံးဖြတ်တာ မှားကောင်းမှားနိုင်တယ်) အဲဒီလို ဆိုလိုတယ်လို့ ဖတ်လို့ရနိုင်တယ်။

နိုင်ငံရေးသမားတွေ ဘာဆိုလိုတယ်ဆိုတာ သူတို့စကားလုံးတွေဟာ အမှန်တွေလား။ euphemism တွေလားဆိုတာ သိအောင်လုပ်ရမယ်။ အဲဒီလိုသိမှ သူတို့ကို ထောက်ပြနိုင်မှာ မေးခွန်းထုတ်နိုင်မှာ မဟုတ်လား။

အတုံးလိုက်အတစ်လိုက် ဝါဒဖြန့်တာထက် ပါးတဲ့ euphemism သုံးတဲ့အတတ်ပညာနဲ့ နိုင်ငံရေးသမားလူလည်ကျတာ မခံရဖို့ အရေးကြီးတယ်။ စတုတ္ထမဏ္ဍိုင်က နိုင်ငံရေးသမားတွေရဲ့ ဘာသာစကားကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ပြသင့်တယ်။

စပွန်ဆာနဲ့စလိုက်တဲ့ ဒီစာဟာတော်တော်ရှည်သွားပြီ။ ဒီနေ့ဗမာပြည်မှာ စပွန်ဆာလိုပဲ တခြားရေပန်းစားနေတဲ့ euphemism တွေရှိရင် သိချင်ပါတယ်။ ရေးခဲ့ပေးပါ။

စာကိုး။

http://www.guardian.co.uk/media/mind-your-language/2012/mar/16/mind-your-language-death-euphemisms?INTCMP=SRCH

http://news.bbc.co.uk/today/hi/today/newsid_7541000/7541197.stm

http://staff.bcc.edu/faculty_websites/jalexand/Reading-4-1-and%20Questions–Nazi_Euphemisms.htm

တိုနီးဘလဲဝါဒဖြန့်မှုအကြောင်း ဆွီဒင်တက္ကသိုလ်ကကျောင်းသားတယောက် စာတမ်းရေးထားတာဖတ်ချင် ရင် ဒီမှာ

Discussion

3 thoughts on “စပွန်ဆာနဲ့ euphemism

  1. ေနရာေကာင္းတယ္။

    ဝန္ထမ္းေတြ လာဘ္စားလုိ႔ရတဲ့ ၿမိဳ႔၊ဌာန၊ရာထူးကို ေရာက္သြားရင္ သုံးၾကတာ။

    ငယ္ငယ္တုံးက အသိအေဒၚတေယာက္ ေၿပာတာမွတ္မိတယ္။ မဂၤလာေဆာင္ဖိတ္စာကိုၾကည့္ၿပီး ေကာင္ေလးက ေနရာေကာင္းတယ္တဲ့။🙂 ခိုးလို႔ ေကာင္းတာကိုေၿပာတာနဲ႔တူတယ္။

    Posted by ဖိုးသား | 17/03/2012, 04:30
  2. “လက္ေတြ႕က်ရမယ္(pragmatic
    )” = မူလရည္မွန္းခ်က္ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ မကုိက္ညီဘဲ အာဏာရွင္ေၾကာင္းေပးသည့္အတုိင္း လုိက္လုပ္ျခင္း
    “ေပ်ာ့ေျပာင္းရမယ္” = “အၿမဲတေစ ဆုပ္ကုိင္ထားသင့္ေသာ စံႏႈန္းမ်ား၊ တန္ဘုိးမ်ားကေန ခြဲထြက္ၾကပါ”

    Posted by Ko Paw | 18/03/2012, 01:01
  3. ” အျပဳသေဘာေဆာင္” = ” ေဝဖန္ျခင္း သည္းခံပါ “

    Posted by Ma Han Thu | 18/03/2012, 06:39

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog Stats

  • 89,680 hits
%d bloggers like this: